ALİ RIZA DEMİRCAN Önce Allah'ın emri gelir
ALİ RIZA DEMİRCAN Giriş Tarihi:
Bir ilke, bir kanun fert ve cemiyet hayatında ilgi ve saygı görüyor, tatbik olunuyorsa onun varlığının anlamı ve değeri vardır. Yok, sadece varlığına ve gerekliliğine inanılmakla yetiniliyor da fertlerin iradelerine ve toplum hayatının akışına yön vermiyorsa onun mevcudiyetinin fiilî bir önemi yoktur.
Bu kuralı, iman ve amel hayatımıza teşmil ederek şu sualleri öz nefsimize yöneltebiliriz.
Yüce Allah'ın varlığına, birliğine, yaratıcılığına, bilgisi ve gücü sınırsız ortaksız bir Rab olduğuna inanmamızın hayatımızdaki rolü nedir?
O'nun bildirileri, emirleri ve yasaklarını ihtiva ettiğine inandığımız Kur'ân-ı Kerim'in ferdî ve toplum hayatımızdaki etkinliği nedir?
Kur'ân-ı Kerim vicdanların hakim düzeni ve pratik hayatın arzuyla tatbik edilir düzeni olmadan maziyi, hali, istikbali bilen kadir-i mutlak bir Rab olduğuna inandığımız Allah'ı, fiili hayatımızda biricik mabut; ortaksız ilâh tanımamız mümkün müdür?
Elbetteki değildir. Zira Allah'ın haram kıldıklarını helâl kılan, helâl kıldıklarını da haram kılan fertleri ve sosyal kurumları meşru tanımak, onları ilah edinmektir.
Kişisel hayatımızda İlâhî yasaları yürürlükten düşürmek ve bu esaslarla çelişen prensipleri yüceltmek ise Allah'a şirk/ortak koşmaktır.
Devrimiz Müslümanları ilâhlar edinmeyi; Allah'a ortak koşmayı, sadece putlara tapmak gibi eksik ve kısır bir anlayış içinde kabul eder olmuşlardır. Bu kabulden ötürüdür ki, Allah'ın hayatımızı tanzim etmesi gereken Kur'ânî emirleri ve yasakları düzenleyicisi olması gereken günlük hayatımızdan çekilmiştir. Dirileri canlılığa ve ebedîlik aşkına erdirmesi gerekirken Kur'ân mezarlık kitabı olmuştur.
Allah'ın yanı sıra ilâhlar tanımak, bağışlanmayacak ve Cehennem azabına uğratacak pek büyük bir suç olduğu içindir ki ilk mü'minler ilâhlar edinme anlamına gelebilecek davranışlardan şiddetle kaçındılar.
Bu sebepledir ki Kur'ân'la bildirilen helaller ve haramlarla çelişen inançları, gelenekleri ve uygulamaları hemen bırakıyorlardı. Kur'ân-ı Kerim'in buyruklarına uymayı Allah'ı ibadetli olmanın gereği görüyorlardı.
Bu şuurlarından ötürüdür ki Rabbimizin Kur'ân-ı Kerim'de 'Namaz kılınız' emri varid olunca bütün mü'minler namaz kılmaya başlamıştı. 'Zekât veriniz' emri gelince şartlarını taşıyan mü'minler zekât vermeyi bir iman zevki ve vicdan neşesi haline getirmişlerdi.
Allah'ı biricik mabud; ortaksız ilâh kabul etmeyi O'nun kitabı Kur'ân-ı Kerim'in düsturlarına göre yaşamak manasına anlayan ilk mü'minlerin hayatından iki örnek vererek konumuza açıklık getirelim.
Asrımızın cahiliyeti gibi karanlık bir cahiliyet hayatı yaşayan milâdî 6. asrın insanlarında alkollü içkiler her dudağın sevgilisi, her merasimin protokol gereğiydi.
Evet böyle bir cemiyetin inşamnı olan Ebu Büreyde şöyle anlatıyor Bir gün oturmuş içki içmeye başlamıştık.
Ben bir ara kalktım, Peygamberimizin yanına geldim, selâm verdim ve orada içkinin haram edildiğini bildiren âyetin indirildiğini öğrendim. Derhal arkadaşlarımın yanına döndüm ve alkollü içkileri içme yasağını bildiren âyetleri "... artık sarhoşluk verici içkilerden kaçınacaksınız değil mi?" cümlesine kadar okudum. Arkadaşlarım hemen kadehlerindeki içkileri döktüler, küpleri devirdiler ve "Kaçınacağız Yarabbi! Sakınacağız Yarabbi!" dediler.
Bu Kur'ân yasağından sonra içki küpleri derhal boşaltıldı.. Artık Medine İslâm toplumunun içki diye bir problemi kalmamıştı.
Mü'minlerin annesi Hz. Âişe (R.A.) da şöyle anlatıyor: "Allah'a yemin ederim ki ben Allah'ın kitabına iman ve onu tasdik etme bakımından Ensar kadınlarından daha gayretlisini görmedim.
Nur sûresinin "Başlarını örttükleri örtülerini yakaları üzerine vursunlar; başlarını, saçlarını,kulaklarını, gerdanları ve göğüslerini sımsıkı örtsünler" anlamındaki âyeti nazil olup da erkeklerin her biri evlerine dönerek karısı, kızı, kız kardeşi ve akrabasına Allah'ın indirdiği örtü ayetini okuyunca, onların her biri Allah'ın kitabına iman ve onu doğrulamak için örtülerine hüründüler.
Bu âyetin indirilişini takip eden sabah örtülerine bürünmüş olarak Hz. Peygamberin arkasında namaza durdular.
Saygıdeğer Okuyucu! Kişilerin putlaştırıldığı, düzenlerin ilâhlaştırıldığı modern cahiliyette yaşıyoruz. Allah'ı ibadet edilecek biricik İlâh tanımak için Kur'ân'ın emirleri ve yasaklarına yapışmakla yükümlüyüz.
Yazımızı şu ayetlerle bitiriyoruz:
Sizin ilâhınız Allah'tır. O'ndan başka hiç bir ilâh yoktur. O, yarattığı bütün varlıkları bilgisi ile kuşatmıştır. (Taha 98) (Siz) O'nun Kitabı Kur'an'a uyun, O'nun emirleri ve yasaklarına aykırı gitmekten de korunun ki merhamet olunasınız da dünya ve ahirette mutluluğa eresiniz. (Enam 155).
Allah'a ortak koşmak, eksik anlaşıldığından olsa gerek, Peygamberimiz şöyle buyurmuşlardır: Ümmetimle ilgili en korkutucu olanı, Allah'a ortak koşmalarıdır. Dikkat edin, ben size onlar aya, güneşe ve puta tapacaklar demiyorum. Fakat Allah'tan başkasının emirlerine ve arzularına göre iş yapacaklar... (Bu da Allah'a ortak koşmak olacaktır.)
Peygamber devrinin her mü'mini, Kur'ân'ın ferdî ve ailevî hayatı tanzim eden her emrini, her kuralını aynı iman ve şuurla derhal tatbik ediyor ve Kur'ân'ı yaşanan bir Hayat Kitabı haline getiriyordu. Onlar biliyorlardı ki; Kur'ân'ı tatbik etmemek, Şanlı Peygamberin önderliğinde yaşamamak, imanı anlamsız kılmak ve ahiret saadetini putperestliğe feda etmektir.
ARABADA DA NAMAZ OLUR
Kazaya bırakmamak için akşam namazını yolda arabada oturduğum yerde kılıyorum.
Yaptığım doğru mudur?
Bismillah Aleykümüs-Selam. Bakara sûresinin 239. âyetine göre akşam namazını arabada oturduğunuz yerde kılabilirsiniz.
Eve gittiğinizde akşamla yatsıyı, önce akşam, sonra yatsı olmak üzere birleştirerek de kılabilirsiniz.
Birleştirerek kıldığınızda namazı kazaya bırakmış olmazsınız.
Birleştirme, seferi olunmadığında da yapılabilir.
Lohusalık döneminin bitmesi için 40 günün dolması mı gerekir?
Bismillah... Lohusalık kanın kesilmesi ile biter. Örneğin 10. gün kesilirse 10. gün, 25. gün kesilirse 25. gün biter. Eğer 40. günün sonunda kesilmezse lohusalık hüküm olarak bitmiş olur. Kan devam etse de kadın güsül alır namaza başlar ve kocasıyla da ilişkiye girebilir.
Çalıştığım şirket taksiyle ulaşım ücretini ödüyor. Taksi yerine daha ucuz ulaşım araçlarını kullansam fakat şirketten taksi ücretini alsam bu para helal midir?
Bismillah... Şirketiniz muhtemelen zaman kaybını engellemek için taksiyi tercih ediyordur. Eğer kullandığınız vasıta sebebiyle geç kalıyor ve iş gücü kaybına sebep oluyorsanız taksiyi tercih etmekle yükümlüsünüz. Ancak böyle bir durum söz konusu değilse bir diğer anlatımla iş yeri bir zarar görmüyorsa sağladığınız fark helâl olsa gerektir.
Cenaze namazı insana ne kazandırır?
Bismillah... Ölümü, her an ölebileceğimizi ve ölüm ötesi hayatımız için çalışmamız gereğini hatırlatır, ihtiraslarımızı dizginler. Namazı kılınan kişi için de ona fayda sağlayacak bir duâdır.
Bu kuralı, iman ve amel hayatımıza teşmil ederek şu sualleri öz nefsimize yöneltebiliriz.
Yüce Allah'ın varlığına, birliğine, yaratıcılığına, bilgisi ve gücü sınırsız ortaksız bir Rab olduğuna inanmamızın hayatımızdaki rolü nedir?
O'nun bildirileri, emirleri ve yasaklarını ihtiva ettiğine inandığımız Kur'ân-ı Kerim'in ferdî ve toplum hayatımızdaki etkinliği nedir?
Kur'ân-ı Kerim vicdanların hakim düzeni ve pratik hayatın arzuyla tatbik edilir düzeni olmadan maziyi, hali, istikbali bilen kadir-i mutlak bir Rab olduğuna inandığımız Allah'ı, fiili hayatımızda biricik mabut; ortaksız ilâh tanımamız mümkün müdür?
Elbetteki değildir. Zira Allah'ın haram kıldıklarını helâl kılan, helâl kıldıklarını da haram kılan fertleri ve sosyal kurumları meşru tanımak, onları ilah edinmektir.
Kişisel hayatımızda İlâhî yasaları yürürlükten düşürmek ve bu esaslarla çelişen prensipleri yüceltmek ise Allah'a şirk/ortak koşmaktır.
Devrimiz Müslümanları ilâhlar edinmeyi; Allah'a ortak koşmayı, sadece putlara tapmak gibi eksik ve kısır bir anlayış içinde kabul eder olmuşlardır. Bu kabulden ötürüdür ki, Allah'ın hayatımızı tanzim etmesi gereken Kur'ânî emirleri ve yasakları düzenleyicisi olması gereken günlük hayatımızdan çekilmiştir. Dirileri canlılığa ve ebedîlik aşkına erdirmesi gerekirken Kur'ân mezarlık kitabı olmuştur.
Allah'ın yanı sıra ilâhlar tanımak, bağışlanmayacak ve Cehennem azabına uğratacak pek büyük bir suç olduğu içindir ki ilk mü'minler ilâhlar edinme anlamına gelebilecek davranışlardan şiddetle kaçındılar.
Bu sebepledir ki Kur'ân'la bildirilen helaller ve haramlarla çelişen inançları, gelenekleri ve uygulamaları hemen bırakıyorlardı. Kur'ân-ı Kerim'in buyruklarına uymayı Allah'ı ibadetli olmanın gereği görüyorlardı.
Bu şuurlarından ötürüdür ki Rabbimizin Kur'ân-ı Kerim'de 'Namaz kılınız' emri varid olunca bütün mü'minler namaz kılmaya başlamıştı. 'Zekât veriniz' emri gelince şartlarını taşıyan mü'minler zekât vermeyi bir iman zevki ve vicdan neşesi haline getirmişlerdi.
Allah'ı biricik mabud; ortaksız ilâh kabul etmeyi O'nun kitabı Kur'ân-ı Kerim'in düsturlarına göre yaşamak manasına anlayan ilk mü'minlerin hayatından iki örnek vererek konumuza açıklık getirelim.
Asrımızın cahiliyeti gibi karanlık bir cahiliyet hayatı yaşayan milâdî 6. asrın insanlarında alkollü içkiler her dudağın sevgilisi, her merasimin protokol gereğiydi.
Evet böyle bir cemiyetin inşamnı olan Ebu Büreyde şöyle anlatıyor Bir gün oturmuş içki içmeye başlamıştık.
Ben bir ara kalktım, Peygamberimizin yanına geldim, selâm verdim ve orada içkinin haram edildiğini bildiren âyetin indirildiğini öğrendim. Derhal arkadaşlarımın yanına döndüm ve alkollü içkileri içme yasağını bildiren âyetleri "... artık sarhoşluk verici içkilerden kaçınacaksınız değil mi?" cümlesine kadar okudum. Arkadaşlarım hemen kadehlerindeki içkileri döktüler, küpleri devirdiler ve "Kaçınacağız Yarabbi! Sakınacağız Yarabbi!" dediler.
Bu Kur'ân yasağından sonra içki küpleri derhal boşaltıldı.. Artık Medine İslâm toplumunun içki diye bir problemi kalmamıştı.
Mü'minlerin annesi Hz. Âişe (R.A.) da şöyle anlatıyor: "Allah'a yemin ederim ki ben Allah'ın kitabına iman ve onu tasdik etme bakımından Ensar kadınlarından daha gayretlisini görmedim.
Nur sûresinin "Başlarını örttükleri örtülerini yakaları üzerine vursunlar; başlarını, saçlarını,kulaklarını, gerdanları ve göğüslerini sımsıkı örtsünler" anlamındaki âyeti nazil olup da erkeklerin her biri evlerine dönerek karısı, kızı, kız kardeşi ve akrabasına Allah'ın indirdiği örtü ayetini okuyunca, onların her biri Allah'ın kitabına iman ve onu doğrulamak için örtülerine hüründüler.
Bu âyetin indirilişini takip eden sabah örtülerine bürünmüş olarak Hz. Peygamberin arkasında namaza durdular.
Saygıdeğer Okuyucu! Kişilerin putlaştırıldığı, düzenlerin ilâhlaştırıldığı modern cahiliyette yaşıyoruz. Allah'ı ibadet edilecek biricik İlâh tanımak için Kur'ân'ın emirleri ve yasaklarına yapışmakla yükümlüyüz.
Yazımızı şu ayetlerle bitiriyoruz:
Sizin ilâhınız Allah'tır. O'ndan başka hiç bir ilâh yoktur. O, yarattığı bütün varlıkları bilgisi ile kuşatmıştır. (Taha 98) (Siz) O'nun Kitabı Kur'an'a uyun, O'nun emirleri ve yasaklarına aykırı gitmekten de korunun ki merhamet olunasınız da dünya ve ahirette mutluluğa eresiniz. (Enam 155).
Allah'a ortak koşmak, eksik anlaşıldığından olsa gerek, Peygamberimiz şöyle buyurmuşlardır: Ümmetimle ilgili en korkutucu olanı, Allah'a ortak koşmalarıdır. Dikkat edin, ben size onlar aya, güneşe ve puta tapacaklar demiyorum. Fakat Allah'tan başkasının emirlerine ve arzularına göre iş yapacaklar... (Bu da Allah'a ortak koşmak olacaktır.) Peygamber devrinin her mü'mini, Kur'ân'ın ferdî ve ailevî hayatı tanzim eden her emrini, her kuralını aynı iman ve şuurla derhal tatbik ediyor ve Kur'ân'ı yaşanan bir Hayat Kitabı haline getiriyordu. Onlar biliyorlardı ki; Kur'ân'ı tatbik etmemek, Şanlı Peygamberin önderliğinde yaşamamak, imanı anlamsız kılmak ve ahiret saadetini putperestliğe feda etmektir.ARABADA DA NAMAZ OLUR
Kazaya bırakmamak için akşam namazını yolda arabada oturduğum yerde kılıyorum.
Yaptığım doğru mudur?
Bismillah Aleykümüs-Selam. Bakara sûresinin 239. âyetine göre akşam namazını arabada oturduğunuz yerde kılabilirsiniz.
Eve gittiğinizde akşamla yatsıyı, önce akşam, sonra yatsı olmak üzere birleştirerek de kılabilirsiniz.
Birleştirerek kıldığınızda namazı kazaya bırakmış olmazsınız.
Birleştirme, seferi olunmadığında da yapılabilir.
Lohusalık döneminin bitmesi için 40 günün dolması mı gerekir?Bismillah... Lohusalık kanın kesilmesi ile biter. Örneğin 10. gün kesilirse 10. gün, 25. gün kesilirse 25. gün biter. Eğer 40. günün sonunda kesilmezse lohusalık hüküm olarak bitmiş olur. Kan devam etse de kadın güsül alır namaza başlar ve kocasıyla da ilişkiye girebilir.
Çalıştığım şirket taksiyle ulaşım ücretini ödüyor. Taksi yerine daha ucuz ulaşım araçlarını kullansam fakat şirketten taksi ücretini alsam bu para helal midir?Bismillah... Şirketiniz muhtemelen zaman kaybını engellemek için taksiyi tercih ediyordur. Eğer kullandığınız vasıta sebebiyle geç kalıyor ve iş gücü kaybına sebep oluyorsanız taksiyi tercih etmekle yükümlüsünüz. Ancak böyle bir durum söz konusu değilse bir diğer anlatımla iş yeri bir zarar görmüyorsa sağladığınız fark helâl olsa gerektir.
Cenaze namazı insana ne kazandırır?Bismillah... Ölümü, her an ölebileceğimizi ve ölüm ötesi hayatımız için çalışmamız gereğini hatırlatır, ihtiraslarımızı dizginler. Namazı kılınan kişi için de ona fayda sağlayacak bir duâdır.
