TAYFUN ER Arizona'daki Hacı Ali
TAYFUN ER Giriş Tarihi:
ABD'nin Arizona eyaletinde bir anıt. "Hi Jolly" isimli birisinin anısına dikilmiş. Anıtta şöyle yazıyor: Suriye'nin bir yerinde yaklaşık 1828'de doğdu ve 1902'de öldü. Bu ülkeye 1856'da geldi; deveci, kargocu ve izci olarak 30 yıldan fazla Birleşik Devletler hükümetine hizmet etti. Hi Jolly ismi takma, daha doğrusu ses benzerliğinden dolayı böyle denmiş. Çünkü asıl ismi Hacı Ali. Kaynaklarda Türk diye veya Osmanlı Müslümanı olarak geçiyor. Babası Suriyeli, annesi Rum. Türk veya Arap ya da başka bir millet, sonuçta Osmanlı ve ABD'ye gidiş nedeni de Osmanlı tarihinin ilginç bir parçası. Hacı Halil'in haberi bile olmadığı, ama kendisini dünyanın öte coğrafyasına sürükleyen olayların başlangıcı 1836'ya dayanıyor. Bu tarihte Teksas eyaleti Meksika'ya isyan edip ABD'ye katılınca iki ülke arasındaki gerilim 1846'da başlayan ve 2 yıl süren savaşla sona erdi. Savaşta ABD kesin bir zafer kazanmıştı ancak savaşın geçtiği, çöl ve kurak arazilerde lojistik destek ve nakliye açısından ABD çok zorluk yaşamıştı. Bu tecrübe sonucunda bu tür arazilerde kullanmak üzere deve almaya karar verildi. Deve denince Ortadoğu, Ortadoğu denince de akla Osmanlı geliyordu. Bu iş için de İstanbul'a USS Supply isminde bir nakliye gemi gönderildi. Ekim 1855'te gelen geminin komutanı David Dixon Porter bir yabancıydı ama babası Osmanlı için çok tanıdık bir isimdi. Baba David Porter, ABD'nin ilk elçisiydi. Sultan II. Mahmut, bu elçiyi sever ve değer verirdi. Bu yüzden, Elçi Porter'ın İstanbul'daki ölümünün ardından cenazenin ABD'ye yollanması öncesinde Sultan tarafından büyük bir tören düzenlenmişti.
31 ADET DEVE ALDILAR
Oğul Porter da babasının iyi hatırası yüzünden seçilmişti zaten. ABD Elçiliği Osmanlı Hariciyesi'ne bir mektup yolladı ve gemiye yüklenip götürülmek üzere damızlık olarak iki dişi, iki erkek deve hediye istediğini arz etti. Devrin Hariciye Nazırı Mehmet Emin Ali Paşa, isteği Sultan Abdülmecit'e iletti. Dört adet devenin lafı bile olmazdı elbette, hemen alınıp elçiliğe hediye edildi. ABD aslında daha fazla deve istiyordu, 31 adet daha deveyi parayla satın alarak gemiye yüklediler. Bir de bu develere nasıl binileceğini, nasıl bakılacağını bilen sürücüler gerekiyordu. Deve sürücüsü olarak da İzmir'den 4 kişi aldılar ve gemi bu yüküyle ABD'ye geri döndü. Teksas'ta deve biniciliği öğreten Hacı Ali'nin bu görevi fazla sürmedi, çünkü iç savaş çıktı ve deve programı iptal oldu. Hacı Ali geri dönmedi, ABD'nin bakir topraklarında başta altın olmak üzere maden işine girdi. Ancak başarısız olunca tekrar ordu hizmetine geri döndü. 1880'de Meksikalı bir kadınla evlendi ve iki çocuğu oldu. Hacı Ali, Hi Jolly olarak ABD'de bilinen bir isim. 1955'te çevrilen "Güneybatı Geçidi" adlı kovboy filmi onun hayatından esinlendi. Her yıl adına mezarının olduğu Quartzsite bir festival düzenleniyor. Festivalin teması da deve yarışları.
31 ADET DEVE ALDILAR
Oğul Porter da babasının iyi hatırası yüzünden seçilmişti zaten. ABD Elçiliği Osmanlı Hariciyesi'ne bir mektup yolladı ve gemiye yüklenip götürülmek üzere damızlık olarak iki dişi, iki erkek deve hediye istediğini arz etti. Devrin Hariciye Nazırı Mehmet Emin Ali Paşa, isteği Sultan Abdülmecit'e iletti. Dört adet devenin lafı bile olmazdı elbette, hemen alınıp elçiliğe hediye edildi. ABD aslında daha fazla deve istiyordu, 31 adet daha deveyi parayla satın alarak gemiye yüklediler. Bir de bu develere nasıl binileceğini, nasıl bakılacağını bilen sürücüler gerekiyordu. Deve sürücüsü olarak da İzmir'den 4 kişi aldılar ve gemi bu yüküyle ABD'ye geri döndü. Teksas'ta deve biniciliği öğreten Hacı Ali'nin bu görevi fazla sürmedi, çünkü iç savaş çıktı ve deve programı iptal oldu. Hacı Ali geri dönmedi, ABD'nin bakir topraklarında başta altın olmak üzere maden işine girdi. Ancak başarısız olunca tekrar ordu hizmetine geri döndü. 1880'de Meksikalı bir kadınla evlendi ve iki çocuğu oldu. Hacı Ali, Hi Jolly olarak ABD'de bilinen bir isim. 1955'te çevrilen "Güneybatı Geçidi" adlı kovboy filmi onun hayatından esinlendi. Her yıl adına mezarının olduğu Quartzsite bir festival düzenleniyor. Festivalin teması da deve yarışları.
