Ucuz atlattık

Kamyoncular Fatih Sultan Mehmet Köprüsü (FSM) yerine Boğaziçi Köprüsü'ne girseydi faciayla karşılaşılabilirdi. Buna benzer bir durum, aslında deney amacıyla yapılmıştı. Boğaziçi Üniversitesi İnşaat Mühendisliği'nden Prof. Dr. Semih Tezcan, bu deneyin yürütücülerinden ve tanıklarındandı.

DENEK OLDULAR
Boğaziçi Köprüsü açılmadan 1 ay önce, köprünün statik ve dinamik yükler altındaki davranışı incelendi. Bunun için de o arabalı vapur bekleyen kamyonlar "Köprü açıldı" denerek köprüye yönlendirildi. Kamyoncular denek olarak kullanıldıklarından habersiz, köprüye geldi. Önce köprüyü dolduracak şekilde, sonra da olası en elverişsiz yükleme durumu için köprünün yarısı boşaltılıp bir daha ölçümler yapıldı. Köprü tamamen doluyken, 1679 ton olarak hesaplanan kamyon ağırlığında 123 santim sehim, yani çökme ölçüldü. Yarım doluyken ise dolu tarafta 124 santim çökme, boş tarafta ise 64 santim kalkma oldu.

HALATLAR TAŞIYAMADI
Asıl ürkütücü olan köprünün V şeklindeki askı halatlarındaki durumdu. Köprü yarım yüklendiğinde bu halatların yaklaşık yarısı bollaşarak yük taşımaz hale gelmişti. Bu durumda 77 ton taşıyacak şekilde hesaplanmış V'lere, iki katı yani 154 ton yük geliyordu. Oysa bu halatlar teorik olarak 150 ton taşıyabilirdi. Neyse ki bollaşan halatlar tam yarı sayıda değildi, yük taşıyabilenlerin sayısı biraz daha fazla fazlaydı. Boğaziçi Köprüsü'nün açıklığı 1074 metre, güvenle taşıyabileceği yük 2650 ton. Emniyet katsayısı 2.5, yani köprü teorik olarak 6625 tonluk yük altında çöküyor. Köprü, 6 şeridinin 10 metre uzunluğunda 20 ton ağırlığında kamyonla yüklendiğinde 12280 ton yüke maruz kalıyor. Yani köprünün yarısı bile doluyken çökme yüküne ulaşılıyor.


TAYFUN ER