Takvim.com.tr Ülkelerin "savunma faturası" artıyor
Dünya genelinde çoğu ülkede soğuk savaş döneminin ardından askeri harcamalar aşağı yönlü bir trend izlerken, bu eğilim son yıllarda tersine dönmeye başladı.
Takvim.com.tr Giriş Tarihi: Güncelleme Tarihi:
Dünya genelinde soğuk savaş döneminin ardından askeri harcamalar azalırken, son yıllarda bu eğilim tersine döndü. Askeri harcamaların Gayri Safi Milli Hasıla'ya (GSMH) oranı yüzde 4'ün üzerinde olan ülke sayısı 2005'te 13 iken, geçen yıl bu sayı 20'ye çıktı.
Rapora göre, dünya genelinde çoğu ülkede, soğuk savaş döneminin ardından ekonomilerdeki askeri yükler aşağı yönlü bir trend izledi. Bu eğilim son yıllarda ise tersine dönmeye başladı. Geçen yıl değerlendiremeye alınan ülkelerin yüzde 55'inde askeri harcamalar, GSMH'lerin yüzde 1,5'in altında kaldı.
Askeri harcamaların GSMH'ye oranı yüzde 4'ün üzerinde olan ülke sayısı 2005'te 13 iken, geçen yıl bu sayı 20'ye çıktı. Söz konusu ülkeler, Umman, Suudi Arabistan, Güney Sudan, Çad, Libya, Kongo Cumhuriyeti, Cezayir, İsrail, Angola, Birleşik Arap Emirlikleri, Azerbaycan, Namibya, Rusya, Lübnan, Myanmar, Ermenistan, Irak, Bahreyn, Yemen ve Suriye'den oluştu.
Söz konusu 20 ülkeden 11'inde 2013 ya da 2014'te savaş veya askeri çatışma yaşandı.
Rapora göre, Türkiye'de askeri harcamaların GSMH'ye oranı ise geçen yıl yüzde 2,2 olarak gerçekleşti.
SOĞUK SAVAŞ BİTMEDEN...
Abant İzzet Baysal Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanı ve Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu Başkan Yardımcısı Kamer Kasım, soğuk savaş döneminden sonra sorun yaşanan coğrafyalarda dondurulmuş çatışma ya da iç çatışma yaşayan devletlerin hızla silahlandıklarını söyledi. Bu sürecin soğuk savaş bitmeden Irak'ın Kuveyt'i işgali ile başladığına işaret eden Kasım, daha sonra Körfez ülkelerinin silahlanmaya yöneldiğini belirtti.
Afrika'daki çatışmaların da bu bölgedeki ülkeleri silahlanmaya ittiğini dile getiren Kasım, gelinen noktada 20 ülkenin GSMH'lerinin yüzde 4'ünden fazlasını silahlanmaya ayırdığını vurguladı. Kasım, "Bu durum Avrupa ülkelerine bakınca bir çelişki. Avrupa ülkelerinde ise bu oranda azalma söz konusu" dedi.
SİLAHLANMA ÇABALARI SÜRÜYOR
Körfez ülkelerinin uzun süre enerji fiyatlarının yüksek seyretmesi nedeniyle ciddi birikim yaptıklarını ama bu kaynakları büyük oranda silahlanma ve savunma sistemlerine ayırdıklarını ifade eden Kasım, şunları kaydetti:
"Kafkasya ve Rusya'ya bakıldığında Dağlık Karabağ sorunu nedeniyle Azerbaycan, GSMH'den önemli bir payı silahlanmaya ayırıyor. Ermenistan da söz konusu toprakları elinde tutabilmek için ekonomik durumu kötü olmasına rağmen silahlanıyor. Bölgedeki diğer ülkelerde de dondurulmuş çatışma durumu olduğundan silahlanma çabaları sürüyor.
Suudi Arabistan bugün İran'dan tehdit algılıyor. Yemen sorununun bu hale geleceği belliydi. Yemen, Suriye, Irak'taki sorun ve istikrarsızlık devam ettiği takdirde Suudi Arabistan ve Körfez ülkeleri, toprak bütünlüklerini muhafaza edebilmek ve gelebilecek ani saldırıya karşı kendilerini koruyabilmek için silahlanma zorunda hissediyorlar. Yakın gelecekte bu tablo değişmeyecektir."
Rapora göre, dünya genelinde çoğu ülkede, soğuk savaş döneminin ardından ekonomilerdeki askeri yükler aşağı yönlü bir trend izledi. Bu eğilim son yıllarda ise tersine dönmeye başladı. Geçen yıl değerlendiremeye alınan ülkelerin yüzde 55'inde askeri harcamalar, GSMH'lerin yüzde 1,5'in altında kaldı.
Askeri harcamaların GSMH'ye oranı yüzde 4'ün üzerinde olan ülke sayısı 2005'te 13 iken, geçen yıl bu sayı 20'ye çıktı. Söz konusu ülkeler, Umman, Suudi Arabistan, Güney Sudan, Çad, Libya, Kongo Cumhuriyeti, Cezayir, İsrail, Angola, Birleşik Arap Emirlikleri, Azerbaycan, Namibya, Rusya, Lübnan, Myanmar, Ermenistan, Irak, Bahreyn, Yemen ve Suriye'den oluştu.
Söz konusu 20 ülkeden 11'inde 2013 ya da 2014'te savaş veya askeri çatışma yaşandı.
Rapora göre, Türkiye'de askeri harcamaların GSMH'ye oranı ise geçen yıl yüzde 2,2 olarak gerçekleşti.
SOĞUK SAVAŞ BİTMEDEN...
Abant İzzet Baysal Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanı ve Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu Başkan Yardımcısı Kamer Kasım, soğuk savaş döneminden sonra sorun yaşanan coğrafyalarda dondurulmuş çatışma ya da iç çatışma yaşayan devletlerin hızla silahlandıklarını söyledi. Bu sürecin soğuk savaş bitmeden Irak'ın Kuveyt'i işgali ile başladığına işaret eden Kasım, daha sonra Körfez ülkelerinin silahlanmaya yöneldiğini belirtti.
Afrika'daki çatışmaların da bu bölgedeki ülkeleri silahlanmaya ittiğini dile getiren Kasım, gelinen noktada 20 ülkenin GSMH'lerinin yüzde 4'ünden fazlasını silahlanmaya ayırdığını vurguladı. Kasım, "Bu durum Avrupa ülkelerine bakınca bir çelişki. Avrupa ülkelerinde ise bu oranda azalma söz konusu" dedi.
SİLAHLANMA ÇABALARI SÜRÜYOR
Körfez ülkelerinin uzun süre enerji fiyatlarının yüksek seyretmesi nedeniyle ciddi birikim yaptıklarını ama bu kaynakları büyük oranda silahlanma ve savunma sistemlerine ayırdıklarını ifade eden Kasım, şunları kaydetti:
"Kafkasya ve Rusya'ya bakıldığında Dağlık Karabağ sorunu nedeniyle Azerbaycan, GSMH'den önemli bir payı silahlanmaya ayırıyor. Ermenistan da söz konusu toprakları elinde tutabilmek için ekonomik durumu kötü olmasına rağmen silahlanıyor. Bölgedeki diğer ülkelerde de dondurulmuş çatışma durumu olduğundan silahlanma çabaları sürüyor.
Suudi Arabistan bugün İran'dan tehdit algılıyor. Yemen sorununun bu hale geleceği belliydi. Yemen, Suriye, Irak'taki sorun ve istikrarsızlık devam ettiği takdirde Suudi Arabistan ve Körfez ülkeleri, toprak bütünlüklerini muhafaza edebilmek ve gelebilecek ani saldırıya karşı kendilerini koruyabilmek için silahlanma zorunda hissediyorlar. Yakın gelecekte bu tablo değişmeyecektir."
