Takvim.com.trA’dan Z’ye Alzheimer
Yaşla birlikte görülme sıklığı artan Alzheimer hakkında herkes bir yorumda bulunuyor. Hastane Derindere Nöroloji Bölümü’nden Dr. Keriman Oğuz, hastalıkla ilgili doğru bilinen yanlışları sıralıyor
Takvim.com.trGiriş Tarihi:
YANLIŞ:Alzheimer ve demansaynı hastalıktır.
DOĞRU: Demans, zihinsel bozulma ile bulgu veren bir grup hastalığı içeren sendromun genel adıdır.
Alzheimer hastalığı ise demansın ensık görülen formudur.Tüm demanslarınyaklaşık üçte ikisini oluşturur.
YANLIŞ: Şarap ya da üzüm suyuAlzheimer hastalığını durdurmayayardımcı olabilir.
DOĞRU: Alzheimer'ın tedavisinde vitamin, takviye edici gıda veya ilaçların ne yazık ki durdurucu bir etkisi görülmemiştir.
Siyah üzümün kabuğunda 'resveratrol' adlı antioksidan bir madde bulunur.
Alzheimer hastalığının tedavisinde resveratrolün yanı sıra E vitamini, C vitamini, B vitaminleri ve Koenzim Q10 gibi takviyeler de denenmiştir; ancak hastalığın önlenmesi ya da yavaşlatılacağı konusunda herhangi bir olumlu sonuca ulaşılamamıştır. Araştırmalar, beyin aktivitesini korumak için en iyi yöntemin meyve, sebze, balık ve kuruyemişlerden zengin bir diyet ve düzenli egzersiz olduğunugöstermiştir.
YANLIŞ:Ebeveynlerinizden birindeAlzheimer varsa, muhtemelen sizde olursunuz...
DOĞRU: Vakaların yüzde 5'inden azında ebeveynlerinde Alzheimer görülen kişiler vardır. Ailesinde Alzheimer olan birinin aile öyküsü, olmayan birine göre riski 2-3 kat fazladır. Alzheimer, genellikle 65 yaş üzeri yaşlarda görülürken, genetik geçişli tipi 40-50'li yaşlardan itibaren görülebilir.Ancak yapılan araştırmalara göre yaşam şeklinizde yapacağınız değişikliklerle riski azaltmak mümkündür.
Bunlar sağlıklı kilovermek, diyet yapmak,düzenli egzersiz, kalp veşeker hastalığınızın kontrolleriniihmal etmemektir.Etkinbirsosyalhayat, arkadaşlarınızıve ailenizigörme ve bir hobiedinmeriski azaltabilir.
YANLIŞ: Alzheimer hastalığındahafıza kaybı 1 yıl içinde başlar.
DOĞRU:Alzheimer'ın etkileri hafıza kaybından 10-15 yıl önce başlar. Hastalık kendinizi tekrarlama, unutma, bildiğiniz yerlerde kaybolma ve yeni bilgiler öğrenememe ile kendini gösterir.Araştırmacılar, semptomlar ortaya çıkmadan çok çok önce hastalığın belirti vermeye başladığını; ancak davranışsal değişimlere neden olmaya başladıkça fark edildiğini düşünüyorlar.
Örneğin; bir toplantıyı unuttuysanız bunu normal karşılayabilirsiniz; ancak unutma düzenli hale gelmeye başladıysa dikkat edilmesi gerekir.
Anahtarınızı yanlış yere koymuş olabilirsiniz. Bu normaldir.
Ancak buzdolabı, fırın gibi hiç uygun olmayan bir yere koyuyor, bunu hatırlamıyor; üstelik eşinizi ya da bir yakınınızı anahtarlarınızı çalmakla suçluyorsanız yolunda gitmeyen bir şeyler olabilir.
YANLIŞ:Beyninizibulmacaçözerekkoruyabilirsiniz.
DOĞRU:Önceden bulmaca çözmenin faydalı olduğuna dair çalışmalar olduğu söylense de son yapılan çalışmalarda bulmaca çözmenin katkısının olmadığı gösterilmiş.Yani zihinsel bir iş yapmanın Alzheimer'ı önleyebileceğiyle ilgili henüz bir kanıt yok. Ancak, bellek kaybını önlemeye yardımcı olan beyin gücü oluşturmanıza yardımcı olabilir.
Düzenli egzersiz yapmanın, sağlıklı beslenmenin, tansiyon ve şeker regülasyonun sağlanmasının, sigarayı bırakmanın riski azalttığı gösterilmiştir.
YANLIŞ:85 yaşındaysanız Alzheimerile karşılaşma ihtimalinizyüzde 85'in üzerindedir.
DOĞRU: Alzheimer, yaşlanmanın normal bir parçası değildir. 65 yaş üzeri Alzheimer ile karşılaşma riskiniz yüzde 15-20'dir.85 yaşından sonra ise bu oran yüzde 50 olur. Daha erken başlayan Alzheimer, nadir görülen kalıtsal bir formdan kaynaklanabilir ve 40-50 yaş gibi genç dönemlerde başlayabilir.
YANLIŞ:Alüminyum tüketimive grip ilaçları Alzheimerriskini yükseltir.
DOĞRU: Gerçek neden tam olarak bilinemese de Alzheimer'da yaş en önemli risk faktörüdür.
Yaşlandıkça Alzheimer olma olasılığı yüksektir. Yapılan araştırmalarda alüminyum teneke kutular ve pişirme kapları, grip ilaçları, yapay tatlandırıcılar ve gümüş diş dolgularının Alzheimer'a neden olduğuna dair herhangi bir veri yoktur.
SEBZE-MEYVEYİİHMAL ETMEYİN
Taze sebze-meyvelerdeki C vitamini; doku onarımı, kan yapımı, göz sağlığı, hastalıklara direnç gösterme gibi birçok konuda önem taşıyor. Günde en az 400 gram (2 kez meyve, 3 kez sebze) ve üzeri tüketilmesi vitamin, mineral ihtiyacını karşılıyor. Düzenli olarak ceviz tüketmek de beyin sağlığını destekliyor.
DOĞRU: Demans, zihinsel bozulma ile bulgu veren bir grup hastalığı içeren sendromun genel adıdır.
Alzheimer hastalığı ise demansın ensık görülen formudur.Tüm demanslarınyaklaşık üçte ikisini oluşturur.
YANLIŞ: Şarap ya da üzüm suyuAlzheimer hastalığını durdurmayayardımcı olabilir.
DOĞRU: Alzheimer'ın tedavisinde vitamin, takviye edici gıda veya ilaçların ne yazık ki durdurucu bir etkisi görülmemiştir.
Siyah üzümün kabuğunda 'resveratrol' adlı antioksidan bir madde bulunur.
Alzheimer hastalığının tedavisinde resveratrolün yanı sıra E vitamini, C vitamini, B vitaminleri ve Koenzim Q10 gibi takviyeler de denenmiştir; ancak hastalığın önlenmesi ya da yavaşlatılacağı konusunda herhangi bir olumlu sonuca ulaşılamamıştır. Araştırmalar, beyin aktivitesini korumak için en iyi yöntemin meyve, sebze, balık ve kuruyemişlerden zengin bir diyet ve düzenli egzersiz olduğunugöstermiştir.
YANLIŞ:Ebeveynlerinizden birindeAlzheimer varsa, muhtemelen sizde olursunuz...
DOĞRU: Vakaların yüzde 5'inden azında ebeveynlerinde Alzheimer görülen kişiler vardır. Ailesinde Alzheimer olan birinin aile öyküsü, olmayan birine göre riski 2-3 kat fazladır. Alzheimer, genellikle 65 yaş üzeri yaşlarda görülürken, genetik geçişli tipi 40-50'li yaşlardan itibaren görülebilir.Ancak yapılan araştırmalara göre yaşam şeklinizde yapacağınız değişikliklerle riski azaltmak mümkündür.
Bunlar sağlıklı kilovermek, diyet yapmak,düzenli egzersiz, kalp veşeker hastalığınızın kontrolleriniihmal etmemektir.Etkinbirsosyalhayat, arkadaşlarınızıve ailenizigörme ve bir hobiedinmeriski azaltabilir.
YANLIŞ: Alzheimer hastalığındahafıza kaybı 1 yıl içinde başlar.
DOĞRU:Alzheimer'ın etkileri hafıza kaybından 10-15 yıl önce başlar. Hastalık kendinizi tekrarlama, unutma, bildiğiniz yerlerde kaybolma ve yeni bilgiler öğrenememe ile kendini gösterir.Araştırmacılar, semptomlar ortaya çıkmadan çok çok önce hastalığın belirti vermeye başladığını; ancak davranışsal değişimlere neden olmaya başladıkça fark edildiğini düşünüyorlar.
Örneğin; bir toplantıyı unuttuysanız bunu normal karşılayabilirsiniz; ancak unutma düzenli hale gelmeye başladıysa dikkat edilmesi gerekir.
Anahtarınızı yanlış yere koymuş olabilirsiniz. Bu normaldir.
Ancak buzdolabı, fırın gibi hiç uygun olmayan bir yere koyuyor, bunu hatırlamıyor; üstelik eşinizi ya da bir yakınınızı anahtarlarınızı çalmakla suçluyorsanız yolunda gitmeyen bir şeyler olabilir.
YANLIŞ:Beyninizibulmacaçözerekkoruyabilirsiniz.
DOĞRU:Önceden bulmaca çözmenin faydalı olduğuna dair çalışmalar olduğu söylense de son yapılan çalışmalarda bulmaca çözmenin katkısının olmadığı gösterilmiş.Yani zihinsel bir iş yapmanın Alzheimer'ı önleyebileceğiyle ilgili henüz bir kanıt yok. Ancak, bellek kaybını önlemeye yardımcı olan beyin gücü oluşturmanıza yardımcı olabilir.
Düzenli egzersiz yapmanın, sağlıklı beslenmenin, tansiyon ve şeker regülasyonun sağlanmasının, sigarayı bırakmanın riski azalttığı gösterilmiştir.
YANLIŞ:85 yaşındaysanız Alzheimerile karşılaşma ihtimalinizyüzde 85'in üzerindedir.
DOĞRU: Alzheimer, yaşlanmanın normal bir parçası değildir. 65 yaş üzeri Alzheimer ile karşılaşma riskiniz yüzde 15-20'dir.85 yaşından sonra ise bu oran yüzde 50 olur. Daha erken başlayan Alzheimer, nadir görülen kalıtsal bir formdan kaynaklanabilir ve 40-50 yaş gibi genç dönemlerde başlayabilir.
YANLIŞ:Alüminyum tüketimive grip ilaçları Alzheimerriskini yükseltir.
DOĞRU: Gerçek neden tam olarak bilinemese de Alzheimer'da yaş en önemli risk faktörüdür.
Yaşlandıkça Alzheimer olma olasılığı yüksektir. Yapılan araştırmalarda alüminyum teneke kutular ve pişirme kapları, grip ilaçları, yapay tatlandırıcılar ve gümüş diş dolgularının Alzheimer'a neden olduğuna dair herhangi bir veri yoktur.
SEBZE-MEYVEYİİHMAL ETMEYİN
Taze sebze-meyvelerdeki C vitamini; doku onarımı, kan yapımı, göz sağlığı, hastalıklara direnç gösterme gibi birçok konuda önem taşıyor. Günde en az 400 gram (2 kez meyve, 3 kez sebze) ve üzeri tüketilmesi vitamin, mineral ihtiyacını karşılıyor. Düzenli olarak ceviz tüketmek de beyin sağlığını destekliyor.