Dr. Kadir Tuna: Konut piyasasının istikrar kazanması şart

Konut piyasasında arz istikrarının zorlukları nelerdir?
Krizle birlikte dünya konut piyasasında yaşanan büyük deprem sonrası ekonomide çıkışın sinyali de piyasalardan gelecek iyi haberlere bağlı. Ancak konut piyasasının kendine özgü işleyişi nedeniyle uzun dönemde bir denge sağlamak oldukça zor. Özellikle farklı bölgelerde farklı tipteki konutlar hiç de homojen olmayan bir piyasa yapısını ortaya çıkarmakta. Konut arzının belirleyicisi sadece yeni konutlar değil aynı zamanda yenilenen konutlar. Konutta dengeyi güçleştiren diğer bir unsur da kişilerin gelirleri dışında finansman olanaklarının belirleyici olması.

Türkiye'de konut piyasasında toparlama devam edecek mi?
Türkiye'de yaklaşık 15 milyon hane halkı bulunmaktadır. Bunların yüzde 68.3'ü ev sahibi, yüzde 23.9'u ise kiracı konumunda. Kiracı olan yaklaşık 3.6 milyon hane halkı bulunmaktadır. Nüfusun yoğun olduğu İstanbul, Ankara, İzmir ve Bursa illerinde ev sahibi olma oranı Türkiye genelinden düşük olduğundan bu illerdeki konut piyasası büyük potansiyel taşımakta. Kriz döneminde ertelenen konut talepleri ve tamamlanan konut projeleri ile birlikte stokta artış meydana geldi. Ancak özellikle bankaların kredi faizleri ve kampanyaları ile yılın ikinci yarısında ikinci el konut piyasasında daha büyük istikrar kazanacağı beklenmekte. Bu durum, kriz döneminde yüzde 30'lara kadar gerileyen fiyatların kriz öncesi seviyesine gelmesine olanak sağlayacak.

ABD'de beklentilerin üzerindeki konut satışları ekonomideki çıkışın sinyali mi?
Euro alanındaki belirsizliğin halen sürüyor olması ABD'deki toparlanmanın Avrupa'dan önce gerçekleşeceğini göstermekte. Geçtiğimiz hafta bu konudaki en önemli gösterge ABD'de ikinci el konut piyasasındaki canlanma oldu. ABD'de Mart ayı içinde ikinci el konut piyasasında satışlar beklentilerin üzerinde artarak 5.35 milyon adede ulaştı. Bu rakam ABD konut piyasasında canlanma için önemli bir sinyal. Konut piyasasında satışların kriz öncesi seviyeye gelebilmesi için alınacak daha çok yol var. İlk 3 aylık döneme baktığımızda satışların en yüksek seviyeye Mart ayında ulaştığını görmekteyiz. Nisan ayında canlanmanın devam etmesi durumunda, yılın ikinci yarısı ile birlikte istikrar kazanması mümkün olacaktır.