CANLI YAYIN
BÜLENT ERANDAÇ
BÜLENT ERANDAÇ

Yeni Meclis Başkanı ve referandum

Eklenme Tarihi 26 Temmuz 2009
Yeni Meclis Başkanı 4 Ağustos'ta seçilecek. Başbakan Tayyip Erdoğan, 3 Ağustos'ta AK Parti adayını açıklayacak. Üç isim arasında bir karar verileceği anlaşılıyor. Prof. Dr. Burhan Kuzu, Mehmet Ali Şahin, Köksal Toptan isimleri ağırlık kazandı. Üç isim de hukukçu. Meclis'in yeni döneminin anayasa ve hukuk tartışmaları ile geçeceği görülüyor. Hakim ve savcı kararnamesi etrafında gelişen olaylar, HSYK'nın yapısının gözden geçirilmesi gereğini işaret ediyor. Anayasa Mahkemesi kararları tartışılıyor. Başbakan Erdoğan, anayasa değişikliği konusunda yol haritasını belirliyor. Yeni Meclis Başkanına bu alanda büyük görev düşecek.

İKi YOL VAR
Adalet Reformu Strateji Belgesi", ilgili kurumlardan görüş alınarak hazırlandı. Reform taslağı önümüzdeki haftalarda Bakanlar Kurulu'na sunulacak. Anayasa Mahkemesi ve HSYK'nın üye yapısının değiştirilmesi, sadece yargıçların belirlediği bir sistemden Avrupa'da olduğu gibi yetkinin paylaşıldığı, parlamentonun devreye sokulduğu modele geçiş düşünülüyor. Yargıdaki çift başlılığın kaldırılması önerisi de yol haritasında yer alıyor. Bu düzenlemelerin bir kısmı için Anayasa değişikliği şart. Hükümet, bu konuda muhalefetin desteğini almakta zorlandığı için, referandum seçeneğini masaya yatırmayı planlıyor. Bu olmadığı taktirde, genel seçimlerde, yeni anayasa taslağını halkın önüne koyacak.

ANAYASA DEĞİŞİKLİĞİ

Türkiye'nin demokratlaşması ve sivilleşmesine büyük katkı sağlayacak hazırlıkların bazıları: Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu "HSYK, 17 asıl ve 4 yedek üyeden oluşur. Adalet Bakanlığı Müsteşarı, Kurulun tabi üyesidir. Meclis, birinci sınıfa ayrılmış hakim ve savcılar arasından üye tamsayısının salt çoğunluğu ve gizli oy ile 5 asıl ve 1 yedek üye seçer. 3 asıl ve 1 yedek üye Yargıtay Genel Kurulu'nca, 2 asıl ve 1 yedek üye Danıştay Genel Kurulu'nca; 4 asıl ve 1 yedek üye birinci sınıfa ayrılmış adli yargı hakim ve savcılarınca, 2 asıl üye birinci sınıfa ayrılmış idari yargı hakim ve savcılarınca kendi aralarından gizli oyla seçilir."
ANAYASA MAHKEMESİ'NİN KURULUŞU
"
Anayasa Mahkemesi 17 üyeden oluşur. Meclis, en az 3'ü anayasa hukuku, kamu hukuku veya siyaset bilimi alanında çalışan profesörler arasından olmak üzere 8 üyeyi üye tam sayısının 5'te 3 çoğunluğu ile seçer. Üyelerden 4'ü Yargıtay, 4'ü Danıştay, 1'i de Sayıştay genel kurullarınca kendi başkan ve üyeleri arasından üye tamsayılarının salt çoğunluğu ile ve gizli oyla seçilir."

YÜCE DİVAN

Yüce Divan, Yargıtay Ceza Genel Kurulu Başkanının başkanlığında, kurul üyeleri arasından seçilecek 5 üye ile Anayasa Mahkemesi'nin kendi üyeleri arasından seçeceği 5 üye olmak üzere 11 üyeden oluşur. Yüce Divan, Cumhurbaşkanını, Meclis Başkanını, Bakanlar Kurulu üyelerini, Genelkurmay Başkanını, kuvvet komutanlarını, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay, Askeri Yargıtay, Sayıştay Başkan ve üyeleri ile Başsavcılarını, Cumhuriyet Başsavcı vekilini, HSYK Başkan ve üyelerini görevleriyle ilgili suçlardan dolayı yargılar.

BAĞIMSIZLIK VE TARAFSIZLIK

Hakimler, görevlerinde bağımsız ve tarafsızdırlar; hukuka uygun olarak vicdankanaatlerine göre hüküm verirler. Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hakimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiye ve telkinde bulunamaz." Bunun için bir seri düzenleme yapılacak.

HAK?M VE SAVCI DENETİMİ

Hakim ve savcıların görevlerinin hukuka uygunluğunu denetleme, görevlerinden dolayı ve görevleri sırasında suç işleyip işlemediklerine ilişkin inceleme ve soruşturma HSYK'ya bağlı müfettişler tarafından incelenir.

ASKERİ YARGI

Askeri yargı, askeri mahkemeler ve disiplin mahkemeleri tarafından yürütülür. Bu mahkemeler, asker kişilerin askerlik hizmet ve görevleri ile ilgili olarak işledikleri askeri suçlara ait davalara bakmakla görevlidir.