Ve Google masada! TBMM'de “Dijital Telif Yasası” görüşmeleri... Emek hırsızlığına son

Dijital mecralarda özellikle haksız rekabetin önlenmesi, haberin telifinin korunması ve emek hırsızlığının önüne geçilmesi ile ilgili hazırlanan “Dijital Telif Yasası” için Google yetkilileri 25 Haziran’da Meclis’e geliyor. Dijital Mecralar Komisyonu, AK Parti Hatay Milletvekili Hüseyin Yayman başkanlığında "dijital telif" gündemiyle toplanacak. Komisyonda Google yetkilileri dinlenecek.

Giriş Tarihi 23 Haziran 2024, 15:23 Güncelleme 24 Haziran 2024, 15:22
Ve Google masada! TBMM’de Dijital Telif Yasası görüşmeleri... Emek hırsızlığına son

İÇİNDEKİLER

Türkiye Büyük Millet Meclisi, 9 günlük Kurban Bayramı tatilinin ardından yoğun mesaisini kaldığı yerden devam ediyor. Genel Kurul'da Sermaye Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'ni ele alınacak.

Teklife göre, kripto varlık hizmet sağlayıcıların kurulabilmesi ve faaliyete başlaması için Sermaye Piyasası Kurulundan (SPK) izin alınması zorunlu olacak.

İzin almaksızın kripto varlık hizmet sağlayıcısı olarak faaliyet yürüttüğü tespit edilen gerçek kişiler ve tüzel kişilerin yetkililerine üç yıldan beş yıla kadar hapis ve 5 bin günden 10 bin güne kadar adli para cezası verilecek.



HİZMET SAĞLAYICILAR BEYAN SUNMAK ZORUNDA


Zimmet suçunu işleyen kripto varlık hizmet sağlayıcı yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile diğer mensupları, 8 yıldan 14 yıla kadar hapis ve 5 bin güne kadar adli para cezası ile cezalandırılacak.

Her yıl platformların bir önceki yılki faiz gelirleri hariç tüm gelirlerinin yüzde biri SPK, yüzde biri de TÜBİTAK bütçesine ilgili yılın mayıs ayı sonuna kadar ödenip gelir olarak kaydedilecek.

Kripto varlık hizmet sağlayıcılığı faaliyeti yürütenler, yürürlük tarihinden itibaren bir ay içinde faaliyet izni almak üzere gerekli başvuruları yapacaklarına veya müşteri hak ve menfaatlerini zarara uğratmadan üç ay içerisinde tasfiye kararı alacaklarına dair bir beyan sunmak zorunda olacak.

Yurt dışında yerleşik kripto varlık hizmet sağlayıcılar, Türkiye'de yerleşik kişilere yönelik faaliyetlerini kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden üç ay içerisinde sonlandıracak.



GOOGLE "DİJİTAL TELİF" İÇİN MECLİS'E GELİYOR

Öte yandan Dijital Mecralar Komisyonu, AK Parti Hatay Milletvekili Hüseyin Yayman başkanlığında "dijital telif" gündemiyle toplanacak.

Komisyon, Google yetkililerini dinleyecek. Sağlık Bakanlığı yetkilileri de İnsan Haklarını İnceleme Komisyonunu "hükümlü ve tutuklulara verilen sağlık hizmetleri" hakkında bilgilendirecek.



EMEK HIRSIZLIĞI SON BULACAK

TBMM'de çalışmaları devam eden Dijital Telif Yasası düzenlemesiyle ilgili Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Ömer Fatih Sayan geçtiğimiz günlerde yasa ile ilgili "Dijital Telif Yasası genel itibarıyla içerik üreten kişi ile kurum ve kuruluşların ürettikleri içeriğe ilişkin telif haklarını koruma altına almayı amaçlıyor. Yani bir şekilde emek hırsızlığının önüne geçmek istiyor. Meclisteki çalışmalar devam ediyor ve birkaç kurumla birlikte bu çalışmalar yürütülüyor" dedi.

HABERLERE 2 YIL TELİF

Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürü Erkin Yılmaz, Türkiye'de basın yayıncı sayısında yüzde 50 azalma olduğunu açıkladı.

Tiraj gelirlerine de değinen Yılmaz, 2011'deki 2.1 milyar lira olan gazete tiraj gelirinin 2020'ye gelindiğinde 945 milyona kadar düştüğünü, bunun da yüzde 60'lık bir kayıp anlamına geldiğini belirtti.



Yılmaz, içerik üreticilerinin mağduriyetinin giderilmesi ve mali kayıpların önlenmesine ilişkin önerilerini, "Haberin internette kullanılması için basın yayıncılardan izin alınmasının zorunlu olması, basın yayıncıların elde ettikleri gelirin bir kısmını eser sahipleriyle paylaşması, haberlere 2 yıl süreyle telif getirilmesi" şeklinde sıraladı.

Telif Hakları Genel Müdürü Yılmaz ise dijitalleşen çağda, bireylerin habere ulaşma potansiyellerinde köklü bir değişim yaşandığını vurgularken, Reuters Enstitüsü'nün raporuna değindi.

Yılmaz, kullanıcıların sadece yüzde 25'inin doğrudan yayıncılara, geri kalan yüzde 75'inin ise arama motorlarını ya da sosyal medyadan ulaştığını kaydetti. Yılmaz, "AB ülkelerinde 2010-2014 yılları arasında basın sektörünün geliri, 13 milyar avrodan 3.9 milyar avroya düşerek, yüzde 70 oranında bir kayıp yaşamış. ABD'de de paralel bir durum mevcut. 49 milyar dolarlık toplam gelir, 18 milyar dolara düşmüş ve yüzde 63'lük bir azalma var" dedi.



Telif konusunun çok katmanlı olduğunu belirten Yılmaz, "Geçen yıl itibarıyla 450 milyon liralık bir telif pastası var. Telif konusunda o kadar kötü durumda değiliz" diye konuştu.

Genel Müdür Yılmaz, çözüm önerilerini şöyle sıraladı:

* Haberlerin veya diğer içeriğin internette kullanılabilmesi için yayıncılardan izin alınması zorunlu olmalı.

* Bilimsel ve akademik süreli yayınlar ve bloglar kapsam dışında bırakılmalı.

* Ticari niteliği bulunmayan kullanımlar ile çok kısa alıntı ve link verilmesinden ibaret kullanımlar serbest olmalı.

* Basın yayıncılar, elde ettikleri gelirin uygun bir kısmını, içeriği oluşturan eser sahipleriyle paylaşmalı.

* Basın yayın kuruluşlarının dijital mecralarda yayınladıkları içerikler, haberler 2 yıl süreyle telifli olacak şekilde sınırlandırılmalı.


GOOGLE'DAN PEŞ PEŞE KARARLAR

Son yıllarda Avustralya, Fransa ve Almanya gibi birçok ülkede hayata geçirilen dijital telif yasaları doğrultusunda, Google ve Meta'nın (Facebook, Instagram ve WhatsApp'ın tepe şirketi) platformları üzerinden kullanıcılara sundukları içeriklerin karşılığı olarak yayıncılara ödeme yapması zorunluluğu doğdu.

Bu ülkelere geçtiğimiz aylarda bir yenisi daha eklendi. Kanada hükümeti ve teknoloji devi şirket arasında yapılan anlaşmaya göre, Google, ülkede faaliyet gösteren haber kuruluşlarına yıllık yaklaşık 74 milyon dolar ödemeyi kabul etti.

İnternet devlerinin kullanıcılarına sundukları haberlerin karşılığını vermesini öngören küresel eğilimin bir parçası olan Kanada Çevrim İçi Haber Yasası, geçen yıl Haziran ayında kabul edildi. Kısaca C-18 olarak anılan yasa 19 Aralık tarihinde de yürürlüğe girdi.Türkiye'de ise Dijital Telif Yasası'nın henüz hayata geçmemiş olması nedeniyle Google başta olmak üzere arama motorları ve sosyal platformlar yayıncılara telif ödemesi yapmıyor.

Bu gelişme sonrası TBMM Dijital Mecralar Komisyonu Başkanı Hüseyin Yayman, Türkiye'deki telif yasasının eski olduğunu ve günün şartlarına cevap veremediğini belirterek yasal düzenlemeye ilişkin Kültür ve Turizm Bakanlığı Telif Hakları Genel Müdürlüğü ve diğer paydaşlarla görüşme halinde olduklarını söylemişti.

TAKVİM UYGULAMASINI İNDİRMEK İÇİN TIKLAYIN