• Facebook
  • Twitter

Japon Yeni mağdurlarına tavsiye

Japon Yeni kredisi almış olanlar büyük bir kabus yaşıyor. Düşük faizli Japon Yeni'nin cazibesine kapılıp, kriz öncesinde Yen kredisi almış olan binlerce mağdur vatandaşımız ve yatırımcımız var. Kriz sırasında Yen'deki aşırı değerlenme ve yükselen kur yüzünden, kredi taksitleri bir çoğu için 'ödenmesi zor', hatta 'ödenemeyecek' düzeylere yükseldi. Sevgili Hocam Deniz Gökçe de bu konuyu hafta sonu köşesinde gündeme getirdi. Biz de bugünkü yazımızda bu konuyu işlemeye karar verdik.
Japon Yeni, kriz öncesi dönemde 'dünyanın ucuz fonlama kaynağı' haline gelmişti. Çünkü 1990'ların başında ardı ardına patlayan hisse&arsa balonları ve başarısız para politikası uygulamaları Japonya'yı sıfır faiz politikasına mahkum etmişti. Japon Merkez Bankası'nın belirlediği faiz yüzde 0 olunca, piyasalardan yüzde 1 gibi 'komik düzeyde düşük' faizlerle borçlanmak mümkün oldu yıllarca. Neredeyse dünya profesyonellerinin hepsi Yen borçlanıp riskli varlıklara yatırım yapar hale gelmişti.

Çok avantajlıydı
Yen kredileri Türkiye'de de yaygınlaştı. TL, dolar ve euro cinsi kredi faizlerine kıyasla büyük avantaja sahipti. Risk iştahının yüksek olduğu 2002-2007 yılları arasında Yen cinsinden borçlananlar hem 'faiz avantajından' hem de sürekli değer yitiren Yen'in sağladığı 'kur avantajından' yararlandılar. 2007'nin Ağustos ayında krizin uç vermesiyle Yen'le borçlanıp riskli varlıklara yatırım yapanlar panik halinde riskli varlıklardaki yatırımlarını satıp Yen borçlarını kapatmaya çalıştılar. Yen talebi artınca da, Yen hızla değer kazanmaya başladı. Yen kredilerinden 2002-2007 arasında ihya olanların önemli bir kısmı Yen'in değer kazanmasıyla 2007'nin ikinci yarısından sonra tabiri caizse 'Yenzede'ye dönüştü. Mart başından beri piyasalarda ralli yaşanıyor. Risk iştahı önce 'temkinli' sonra 'güçlü' bir şekilde artmaya başladı. Normal şartlar altında Mart başında başlayan piyasalardaki 'iyileşme' döneminde Yen'in de değer kaybetmesi gerekirdi. Ancak beklenen olmadı... Yen bir ara değer kaybetmeye meyillendi, sonra yeniden beklenmedik bir şekilde değer kazandı. Krizin en derin yaşandığı Eylül 2008-Mart 2009 döneminde Yen dolar paritesi 88'lere inmişti. Şimdi piyasalardaki güçlü toparlanmaya rağmen Yen dolar paritesi 'lütfen' 91 seviyelerinde. '

0' faizli paralar arttı

Peki neden risk iştahı artarken Yen değer kaybetmiyor?
1. Artık Yen eskisi gibi dünyanın tek 'ucuz fonlama kaynağı' değil. Doların faizi de 0. Pound faizi de 0'a yakın. Üstelik bu ülkelerdeki merkez bankaları faizlerin bu düzeylerde kalacağı 'taahhüdünü' vermiş durumda. Risk iştahı artarken Yen'in değer kaybetmemesinin nedenlerinden biri Yen'in yerini alabilecek yeni 'ucuz fonlama kaynakları'nın türemesiydi. Bu da Yen ile risk iştahı arasındaki ilişkiyi zayıflattı.
2. Son dönemde Yen ile risk iştahı arasındaki ilişkinin zayıflamasının arkasındaki ikinci neden de, piyasaların, piyasa oyuncularının yeni gelen Japon hükümetinin 'zayıf Yen' konusunda yeterli derecede kararlı olmadığını düşünmesi.
Peki risk iştahı ile Yen arasındaki ilişki bundan sonra hep zayıf mı kalacak? Yen ne zaman değer kaybetmeye başlayacak?
1. Yen merkez bankalarının (FED-BOE) 6 ay sonra gevşek para ve maliye politikalarından 'çıkış işaretlerini' vermeye başlamasıyla yeniden değer kaybetmeye başlar. FED ve diğer gelişmiş ülke merkez bankaları 5 birim faiz artırırken, Japonya'nın 1 birim faiz artışını zor yapabileceğini düşünmekteyiz.
2. Japonya'daki yeni hükümet 'güçlü Yen'in ihracat motorunu sekteye uğratmaya başladığını görünce, 'zayıf Yen'in sağlanmasına yönelik 'sözlü müdahaleler' yapmaya başlayacaktır. Bu da Yen'in değer kaybetmesine neden olacak ikinci faktör.
Özetle Yen ile risk iştahı arasında son dönemde zayıflayan ilişkinin, 'birkaç ay sonra' yeniden kuvvetlenmeye başlamasını ve Yen'in değer kaybetme eğilimine girmesini bekliyoruz.
Bu nedenle de Yen kredisi olanlara sabretmelerini öneriyoruz.