H1N1 üç tür virüsün karışımı

A tipi virüs domuzlarda ani ateş yükselmesi, öksürük, burun ve gözlerde sulanma, hapşırma, solunum zorluğu, gözlerde kızarma ve iştahsızlık gibi belirtilere yol açar. Domuz gribi virüsleri domuzdan domuza doğrudan yakın temasla veya virüslerle kirlenmiş cisimlerle bulaşır. Nisan ayında Meksika'dan başlayarak tüm dünyayaya yayılan salgına yol açan grip virüsü ise domuz grip virüsü, insan grip virüsü ve kuş grip virüslerinin bir karışımından oluşmuş 'yeni bir virüstür'. Bu virüs bir H1N1 virüsüdür ama halk arasında kısaca 'domuz gribi virüsü' denilmektedir. Bilimsel olarak 'H1N1 pandemi virüsü' ismi tercih edilmektedir. Bugün domuz gribi denince anlaşılan da domuzlarda her zaman görülen grip değil, üç tür virüsün karışımından oluşan bu yeni H1N1'in insanlarda yaptığı hastalıktır.

Domuzda görülen grip virüsü
Bugüne kadar domuzlardan 4 tür A tipi grip virüsü izole edilmiştir. Bunlar H1N1, H1N2, H3N2 ve H3N1'dir. Bu son salgında izole edilen H1N1 türü bir virüstür. Domuz gribi virüsü H1N1 tüm dünya domuzlarında görülen bir virüstür. H1N1 türü klasik domuz virüsü bir domuzdan ilk defa 1930 yılında izole edilmiştir. Dünyadaki domuzların yüzde 25'inde H1N1'e karşı antikorlar olduğu bilinmektedir. Bu virüsler domuzlarda tüm yıl boyunca bulunabilir, ancak salgınlar daha çok kış mevsiminde ortaya çıkar. Domuz gribi virüsleri çok bulaşıcı olmakla beraber hastalanan domuzlarda ölüm ihtimali düşüktür.

Grip virüsü kaç çeşit?
Gribe neden olan virüslere grip veya influenza ismi verilir. Bunların A, B ve C olmak üzere üç farklı tipi vardır. Dünyada salgınlara ve daha ağır belirtilere yol açan A tipi virüslerdir. A tipi virüslerin de H ve N antijenlerine göre farklı alt grupları vardır. Bunlar, H1N1, H3N2, H5N1 şeklinde isimlendirilir. Bugüne kadar salgın yapmış olan A tipi virüslerin başında H3N2, H2N2, H1N1 ve H1N2 gelir.

İnsan ve hayvan grip virüsleri farklı mı?
A tipi grip virüsleri, insanlardan başka ördek, tavuk, kuşq, domuz, balina, at ve fok gibi hayvanlarda da bulunabilir. Kuşlarda A tipi virüslerin alt tiplerinin hepsinin de hastalık yapabilmelerinin mümkün olmasına karşılık, insanlarda ve diğer hayvanlarda ancak belli bazı tipler hastalık yapabilirler. H1N1 ve H3N2 tipleri domuzlarda, H7N7 ve H3N8 ise atlarda salgınlara neden olmuştur. Belirli bir türde hastalık yapan bir virüs diğer bir türe de bulaşabilir ve onlarda da hastalık yapabilir.

Domuzlardaki grip neden çok önemli?
Tüm diğer grip virüsleri gibi domuz gribi virüsleri de sürekli olarak değişir. Domuzları diğer hayvanlardan farklı kılan özellik bunların hem insan hem kuş ve hem de domuz virüsleri ile enfekte olabilmeleridir. Domuzlara farklı türlerden virüsler bulaşırsa bunların karışımından yepyeni bir virüs doğabilir. Nitekim bu son salgına yol açan H1N1 tipi virüsün insan, domuz ve kuş grip virüslerinin karışımından ortaya çıktığı anlaşılmıştır.

Salgın yapan H1N1 virüsünün yeniden mutasyona uğraması mümkün mü?
Bu teorik olarak mümkündür ancak bugüne kadar yapılan araştırmalarda virüsün mutasyona yani değişikliğe uğradığına dair bir bulgu elde edilmemiştir. İnşallah virüs değişime uğrayarak daha virulan (tehlikeli) bir türe dönüşmez.